Krank Sensörü Nedir? Arıza Belirtileri Nelerdir?

Krank Sensörü Nedir? Arıza Belirtileri, Nedenleri ve Çözüm Yolları

Araç motorlarının sağlıklı çalışması için sensörlerden gelen veriler hayati önem taşır. Bu sensörlerin başında krank sensörü gelir. Krank sensörü; motorun devrini (RPM), krank milinin konumunu ve dönüş hızını ölçerek motor kontrol ünitesine (ECU) iletir. ECU da bu veriler sayesinde ateşleme zamanlaması ve yakıt enjeksiyonu gibi kritik işlemleri doğru sırada yönetir.

Bu içerikte krank sensörü nedir, krank sensörü ne işe yarar, krank sensörü arızası nasıl anlaşılır, krank sensörü neden bozulur, krank sensörü bozulursa ne olur ve sık görülen araç modellerinde (ör. Clio 2, Megane 1, Kangoo) arıza belirtileri gibi birçok konu ayrıntılı şekilde ele alınmıştır.

Krank sensörü kaynaklı problemleri çözmek için aracınıza uygun parçaları incelerken Dacia Solenza Yedek Parça ve Dacia Logan Pick-up Yedek Parça kategorilerine göz atabilirsiniz. Renault kullanıcıları için Renault Twingo Yedek Parça, Renault Koleos Yedek Parça ve Renault Scenic Yedek Parça sayfalarında da seçeneklere ulaşabilirsiniz.

Krank Sensörü Nedir?

Krank sensörü (diğer adlarıyla krank mili sensörü, krank devir sensörü veya bazı kaynaklarda motor devir sensörü), krank milinin dönme hızını ve konumunu ölçen elektronik bir bileşendir. Bu sensörün görevi, krank milinin hareketini okuyarak ECU’ya sinyal göndermek ve böylece motorun ne zaman ateşleme yapacağını ve yakıtı ne zaman püskürteceğini belirlemeye yardımcı olmaktır.

Günlük kullanımda “rpm sensörü nedir” sorusu da sık sorulur. RPM, motorun dakikadaki devir sayısını ifade eder ve krank sensörü bu devri ölçen temel kaynaklardan biridir. Bazı kullanıcılar “krank okuyucu nedir” ifadesini de kullanır; pratikte bu ifade çoğu zaman krank sensörünü veya krank sinyalini okuyan sistemi anlatır.

Krank Sensörü ile Krank Mili Arızası Aynı Şey mi?

Hayır. Krank sensörü arızası, sensörün sinyal üretmemesi veya hatalı sinyal göndermesi ile ilgilidir. Krank mili arızası belirtileri ise mekanik bir problem olan krank milindeki aşınma, yatak sarma veya balans sorunları gibi durumları ifade eder. İkisi farklı arızalardır; ancak bazı belirtiler (titreme, düzensiz çalışma gibi) birbirine benzeyebilir. Doğru ayrım için teşhis önemlidir.

Krank Sensörü Ne İşe Yarar?

Krank sensörü ne işe yarar sorusunun kısa yanıtı şudur: ECU’ya motorun “hangi hızda” ve “hangi konumda” çalıştığını bildirir. ECU bu bilgiye dayanarak motoru yönetir. Bu nedenle krank mili sensörü ne işe yarar veya krank devir sensörü ne işe yarar sorularının yanıtı da aynı işlev etrafında toplanır.

• Yakıt enjeksiyon zamanlamasını belirlemeye yardımcı olur.
• Ateşleme sırasını ve ateşleme anını düzenler.
• Rölanti ve devir kontrolünü dengeler.
• Motor performansı ve yakıt tüketimi üzerinde doğrudan etkilidir.

Krank sensöründen gelen veri kesilirse veya bozulursa ECU “motoru güvenli moda” alabilir, ateşlemeyi geciktirebilir ya da bazı araçlarda motoru tamamen durdurabilir. Bu nedenle bu parça arızalandığında araçta hem performans hem güvenlik açısından önemli sonuçlar ortaya çıkabilir.

Krank Sensörü Türleri

Krank sensörleri temel olarak iki tipte görülür:

• Manyetik tip krank sensörü: Harici besleme gerektirmeden manyetik alan değişimiyle sinyal üretir.
• Hall etkili krank sensörü: Besleme ile çalışır; yarı iletken yapı üzerinden dijital sinyal üretir.

Hangi tip sensör kullanıldığı araca göre değişir. Ayrıca sensörün konumu, bağlantı tipi ve dişli/volan üzerindeki okuma düzeni araçtan araca farklılık gösterebilir.

Krank Sensörü Arızası Nedir?

Krank sensörü arızası nedir sorusu, sensörün ECU’ya doğru sinyal gönderememesi durumunu ifade eder. Bu arıza sensörün iç yapısındaki bozulma, kablo tesisatı problemi, bağlantı soketinde oksitlenme ya da sensör ucundaki kirlenme nedeniyle görülebilir. Bazı durumlarda arıza “tam” değil “kesintili” olur; araç bazen sorunsuz çalışır, bazen de stop eder veya geç çalışır.

Krank devir sensörü arızası ifadesi de aynı arızayı tarif eder. Kullanımda farklı isimler geçse de çoğu araçta bahsedilen parça aynı görev alanıdır.

Krank Sensörü Neden Bozulur?

Krank sensörü neden bozulur sorusunun yanıtı genellikle ısı, titreşim, kirlenme ve tesisat problemleri etrafında toplanır. En yaygın nedenler şunlardır:

• Aşırı ısı ve uzun süreli sıcaklık yükü.
• Motor titreşimi ve darbe etkisi.
• Kablo kopması, ezilme veya izolasyon yıpranması.
• Soket ve fişlerde oksitlenme, temassızlık.
• Krank sensörü kirlenmesi: yağ buharı, metal tozu, yol kiri ve kurum birikimi.
• Sensör ile okuma yüzeyi arasındaki mesafenin bozulması (montaj hatası veya gevşeme).

Özellikle motor yağı kaçakları, karter havalandırma problemleri ve yoğun şehir içi kullanım bazı araçlarda sensör ucunda kirlenmeyi hızlandırabilir.

Krank Sensörü Bozulursa Ne Olur?

Krank sensörü bozulursa ne olur sorusunun yanıtı, arızanın şiddetine göre değişir. Sensör sinyali tamamen kaybolursa bazı araçlar marş almaz; çünkü ECU ateşleme ve enjeksiyon zamanlamasını güvenli şekilde ayarlayamaz. Arıza kesintili ise araç çalışır ancak beklenmedik anlarda stop edebilir.

• Geç çalışma veya çalışmama
• Aniden stop etme (özellikle sıcak motorda)
• Tekleme, düzensiz rölanti, titreme
• Çekiş düşüklüğü ve gaz tepkisinde gecikme
• Yakıt tüketiminde artış
• Motor arıza lambasının yanması

Bazı kullanıcılar bu belirtileri “motor devir sensörü arızası” olarak da aratır. Belirtiler benzer şekilde ortaya çıkar.

Krank Sensörü Arızası Nasıl Anlaşılır?

Krank sensörü arızası nasıl anlaşılır sorusu için en pratik yaklaşım üç aşamalıdır: belirtiler, görsel/elektriksel kontrol ve arıza kodu doğrulaması. Aynı soru krank mili sensörü arızası nasıl anlaşılır veya krank devir sensörü arızası nasıl anlaşılır şeklinde de sorulabilir.

• Belirti kontrolü: geç çalışma, stop etme, tekleme, devir dalgalanması gibi davranışlar izlenir.
• Tesisat kontrolü: soket-pin yapısı, oksit, kopuk kablo, gevşek fiş kontrol edilir.
• OBD kontrolü: hata kodları okunur ve canlı veride devir sinyali izlenir.

Arıza “kesintili” olduğunda, araç soğukken normal çalışıp ısındıkça stop edebilir. Bu tip durumda sensör iç direnci ısıyla değişebilir veya temassızlık ısının etkisiyle belirginleşebilir.

Krank Sensörü Arıza Belirtileri Nelerdir?

Krank sensörü arıza belirtileri genellikle motorun ateşleme ve enjeksiyon yönetimini doğrudan etkilediği için belirgin olur. Aşağıdaki durumlar krank sensörü arızası belirtileri arasında sık görülür:

Çalıştırma ve stop etme sorunları

• Marşa basıldığında geç çalışma veya hiç çalışmama
• Motorun aniden stop etmesi ve yeniden çalıştırmada zorlanma

Rölanti ve sürüş esnasında düzensizlik

• Rölantide dalgalanma, titreme
• Gaz yememe, hızlanmada isteksizlik
• Sabit hızda devir oynama ve düzensiz çekiş

Arıza lambası ve hata kodları

• Check engine lambasının yanması
• OBD’de krank sensörü devresi ve sinyaliyle ilgili kodların görülmesi

“krank devir sensörü arıza belirtileri” veya “krank sensörü arıza belirtisi” şeklinde arayanlar için de tablo aynıdır. Belirtiler tek başına kesin tanı koydurmaz; ancak güçlü bir şüphe oluşturur.

OBD Hata Kodları: Krank Sensörü Arızasında Sık Görülen Kodlar

Krank sinyaliyle ilgili problemler OBD cihazında hata kodu olarak görülebilir. En sık karşılaşılan kodlar şunlardır:

• P0335 – Krank mili sensörü devre arızası
• P0336 – Sinyal aralığı/dalga formu hatası
• P0337 – Düşük voltaj sinyali
• P0338 – Yüksek voltaj sinyali
• P0339 – Kesintili sinyal hatası

Kodların görülmesi her zaman sensörün kesin bozuk olduğu anlamına gelmez. Kablo tesisatı, soket temassızlığı, şase problemi ve sensör mesafesi gibi konular da aynı kodları üretebilir.

Eksantrik Sensörü Arıza Belirtileri ile Krank Sensörü Arızası Karışır mı?

Evet, karışabilir. Çünkü krank sensörü ve eksantrik sensörü birlikte çalışarak motorun senkronizasyonunu sağlar. Bu nedenle eksantrik sensörü arıza belirtileri ile krank arızası belirtileri benzer görünebilir.

• Her iki arızada da çekiş düşüklüğü ve tekleme görülebilir.
• Eksantrik sensörü arızasında bazı araçlarda ilk çalıştırmada zorlanma daha belirgin olabilir.
• Krank arızasında stop etme ve hiç çalışmama ihtimali daha yüksektir.

OBD hata kodu, canlı veri ve tesisat kontrolü ile ayrım daha sağlıklı yapılır.

Araç Modeline Göre Krank Sensörü Arızası Örnekleri

Aşağıdaki örnekler, kullanıcıların sık aradığı model bazlı sorgular için yol gösterir. Belirtiler aynı mantıkla gelişir; ancak sensörün konumu ve erişimi modele göre değişebilir.

Clio 2 Krank Sensörü Arızası

• Sıcak motorda stop etme ve tekrar çalıştırmada zorlanma
• Rölantide dalgalanma ve tekleme
• Arıza lambası ve P0335 türevi kodlar

Megane 1 Krank Sensörü Arızası

• Marş var ama çalışmama veya geç çalışma
• Sürüşte devir dalgalanması, çekişte düşme
• Kablo ve soket temassızlığına bağlı kesintili arıza

Kangoo Krank Sensörü Arızası

• Yük altında tekleme ve güç kaybı
• Stop etme ve yeniden çalıştırmada zorlanma
• Sensör ucunda kirlenmeye bağlı sinyal zayıflaması

Renault 9 Krank Sensörü Arızası

• Eski tip tesisatlarda oksitlenme ve kablo yıpranması
• Rölanti düzensizliği ve ani stop

Renault 19 Krank Sensörü Arızası

• Marşta zorlanma, düzensiz çalışma
• Isındıkça artan stop etme eğilimi

Mercedes Krank Sensörü Arızası

• Arıza durumunda bazı modellerde güvenli moda geçiş
• Motor arıza ışığı, performans düşüşü
• Tesisat ve sensör mesafesi kontrolü önemlidir

Model bazlı arızalarda sensör değişmeden önce soket, kablo ve şase hattının kontrol edilmesi birçok gereksiz masrafın önüne geçebilir.

Krank Sensörü Ne Zaman Değişir?

Krank sensörü için sabit bir değişim periyodu yoktur. Ancak aşağıdaki durumlar varsa değişim gündeme gelir:

• OBD’de krank sensörü sinyaliyle ilgili hata kodlarının tekrarlaması
• Fiziksel hasar, çatlak, kırık veya sensör ucunda aşırı kirlenme
• Tesisat sorunu giderildiği halde arızanın devam etmesi

Bazı durumlarda krank sensörü kirlenmesi nedeniyle sinyal zayıflar. Uygun yöntemle temizlik yapıldığında geçici olarak düzelebilir; ancak sensör iç yapısı zayıfladıysa sorun kısa sürede geri dönebilir.

Krank Sensörü Fiyatları

Krank sensörü fiyatları araç marka-modeline, sensör tipine ve parça kalitesine göre değişir. Genel olarak giriş segment araçlarda daha erişilebilir aralıklarda görülürken, ithal ve üst segment araçlarda fiyat yükselir.

• Giriş ve orta segment araçlar: 150 – 500 TL
• Üst segment veya ithal araçlar: 500 – 3000 TL

Fiyatlar tedarik, döviz kuru ve stok durumuna göre değişebilir. Aracınıza uygun ürünü seçerken parça kodu, uyumluluk ve bağlantı tipinin kontrol edilmesi önemlidir.

Motorin Nedir? Dizel Motorlarda Krank Sensörü ile İlişkisi

Motorin, dizel motorlarda kullanılan yakıt türüdür. Dizel motorlarda yanma karakteri ve çalışma sıcaklıkları nedeniyle bazı motorlarda kurum ve yağ buharı birikimi daha yoğun görülebilir. Bu durum, özellikle motor yağ kaçakları veya havalandırma sorunları varsa krank sensörü kirlenmesi riskini artırabilir. Bu nedenle dizel araçlarda sensör çevresinin temiz ve sızdırmaz olması daha da önem kazanır.

Sonuç: Krank Sensörü Arızasında İlk Kontrol Edilecek Noktalar

• Arıza belirtileri (geç çalışma, stop etme, tekleme, devir dalgalanması)
• Soket ve kablo kontrolü (oksit, kopukluk, gevşek bağlantı)
• OBD hata kodu doğrulaması ve canlı veri takibi
• Sensör ucunda kirlenme ve montaj mesafesi kontrolü

Krank sensörü sinyali motor yönetiminin temel taşlarından biridir. Erken teşhis, hem sürüş güvenliği hem de gereksiz parça değişiminin önlenmesi açısından önem taşır.